Kedi Davranışlarını Anlamak

Kediler duygularını insanlar gibi doğrudan anlatmaz; ama sandığımızdan çok daha fazla sinyal verirler. Kuyruğun açısı, kulakların yönü, gözbebeğinin büyüklüğü, miyavlamanın tonu... Hepsi bir şey söyler. Kedi davranışları anlamı üzerine biraz zaman harcadığınızda, "sebepsiz" saydığınız pek çok hareketin aslında net bir mesaj taşıdığını görürsünüz. Aşağıda önce vücut dilini, sonra sesleri ve günlük alışkanlıkları adım adım ele alıyoruz.

Vücut Dili: Kedinin Sessiz Anlatımı

Kedi iletişiminin büyük bölümü bedeniyledir. Tek bir işarete bakıp yorum yapmak yanıltıcı olabilir; kuyruk, kulak, göz ve duruşu birlikte okumak gerekir. Aynı anda gelen sinyaller çelişiyorsa, kedi genellikle kararsızdır — yani yaklaşmak için doğru an değildir.

Kuyruk: en okunaklı gösterge

Kuyruk dikey ve ucu hafif kıvrıksa kedi kendinden emin, sizinle temas kurmaya açıktır. Kuyruk yere paralel ve gevşekse nötr bir haldedir. Uç kısmın hızlı hızlı seğirmesi ilgi ya da hafif tahriş, kuyruğun tümüyle yana savrulması ise net bir rahatsızlık işaretidir; okşama seansını burada bitirmek en iyisidir. Bacak arasına kıvrılmış kuyruk korku veya teslimiyet, kabarmış ve şişmiş kuyruk ise ani irkilme anlamına gelir.

Kulaklar, gözler ve bıyıklar

Öne dönük kulaklar meraklı bir kediyi anlatır. Yanlara açılmış, "uçak kanadı" gibi duran kulaklar tedirginliğin; geriye tamamen yatmış kulaklar ise savunmaya geçmenin habercisidir. Gözlerde ise yavaş kırpma kedilerin en nazik jestidir: karşısındakini tehdit olarak görmediğini söyler. Siz de yavaşça kırparak karşılık verebilirsiniz. Genişlemiş gözbebeği heyecan, korku veya oyun modunu; daralmış gözbebeği ise yoğun odaklanmayı ya da gerginliği gösterir. Bıyıklar öne doğru yayılmışsa kedi bir şeyi inceliyor, yüze doğru yatmışsa çekiniyordur.

Duruş, temas ve karnını göstermek

Yana yatıp karnını açan kedi çoğu zaman rahat olduğunu söyler; ama bu "karnımı okşa" davetiyesi değildir. Karın, kediler için hassas bir bölgedir ve dokunulduğunda arka pençelerle savunma refleksi gelebilir. Sırtı kamburlaşmış, yan dönmüş ve tüyleri kabarmış bir kedi kendini büyük göstermeye çalışıyordur. Yerde küçülüp toplanmış, kaslarını sıkmış bir kedi ise ya ağrılıdır ya da kendini güvende bulmuyordur. Uzun süren bu tür duruşlarda sağlık tarafını da düşünmek gerekir; kedi sağlığı üzerine hazırladığımız rehberde ağrı belirtilerine ayrıca değiniyoruz.

Sesler ve Günlük Davranışlar

Kediler kendi aralarında büyük ölçüde beden diliyle konuşur; miyavlamayı ise ağırlıklı olarak insanlarla iletişim için geliştirmişlerdir. Yani size miyavlayan bir kedi, sizden özel olarak bir şey istiyor demektir.

Ses çeşitleri ve karşılıkları

Mırlama genellikle memnuniyettir; ancak kediler ağrı ve stres anında da kendilerini sakinleştirmek için mırlar. Bu yüzden mırlamayı tek başına "her şey yolunda" diye okumamak gerekir.

Sürtünme, tırmalama ve işaretleme

Kedi başını bacağınıza ya da mobilyaya sürttüğünde yüz bölgesindeki bezlerden koku bırakır; bu, alanını ve yakın çevresini tanıdık kılma yöntemidir. Tırmalama da benzer şekilde hem tırnak bakımı hem koku işaretlemesidir; engellenemez, ancak yönlendirilebilir. Kedinin çok kullandığı geçiş noktalarına sağlam bir tırmalama tahtası koymak, kanepeye olan ilgiyi belirgin şekilde azaltır.

Yoğurt yapma, ısırma ve ani koşular

Ön pençelerle ritmik basma — halk arasında "yoğurt yapma" — yavruluktan kalan rahatlama davranışıdır ve güven işaretidir. Okşarken gelen hafif ısırıklar ise çoğunlukla aşırı uyarılmanın sonucudur: kedi keyif alırken eşik aşılır ve tepki verir. Çözüm, okşama süresini kısaltmak ve kuyruk seğirmesi gibi ön sinyallerde durmaktır. Akşam saatlerindeki ani koşuşturmalar ise birikmiş enerjinin boşalmasıdır; günde iki kez birkaç dakikalık oltalı avlanma oyunu bu patlamaları hem azaltır hem düzene sokar. Oyun fikirleri konusunda kedi oyunları ve aktiviteleri bölümü işinizi kolaylaştırır.

Davranış mı, sağlık sorunu mu?

Bir alışkanlık değiştiğinde dikkatli olun. Aniden saklanmaya başlamak, iştah kaybı, aşırı yalan