Kedi Sağlığı Rehberi

Kediler rahatsızlıklarını gizlemekte ustadır. Doğada hasta görünen bir hayvan savunmasız kaldığı için, evdeki kediniz de ağrısını ya da bulantısını fark ettirmeden günlerce taşıyabilir. Bu yüzden kedi sağlığı ve hastalıklar konusunda en değerli beceri, hastalık adlarını ezberlemek değil; kendi kedinizin normalini tanımak ve o normalden sapmaları erken yakalamaktır. Aşağıda hem evde uygulayabileceğiniz gözlem rutinini hem de sık görülen sorunlarda semptomların ne anlama geldiğini adım adım ele alıyoruz.

Sağlıklı Kedinin Ölçütleri ve Erken Uyarı Sinyalleri

Bir kedinin sağlık durumunu değerlendirmek için laboratuvara ihtiyaç duymadığınız çok şey vardır. Tüy kalitesi, nefes ritmi, tuvalet düzeni ve günlük enerji dağılımı; hepsi vücudun içinden haber getirir.

Haftalık ev kontrolü nasıl yapılır?

Kedinizi kucağınıza aldığınız sakin bir zamanda, beş dakikalık basit bir tarama yeterlidir:

• Gözler ve burun: Berrak, akıntısız ve simetrik olmalı. Sarı-yeşil akıntı enfeksiyon işaretidir.
• Ağız: Diş etleri soluk pembe, dişler kireç tabakasından uzak, koku keskin olmamalı.
• Tüy ve deri: Ellerinizi tersine doğru gezdirin; kepek, kabuklanma, siyah tanecikler (pire dışkısı) veya tüysüz alan arayın.
• Vücut kondisyonu: Kaburgalar hafif bastırınca hissedilmeli ama görünmemeli. Yukarıdan bakıldığında bel hattı belirgin olmalı.
• Kilo: Ayda bir aynı tartıda ölçüm alın. Yetişkin bir kedide bir ayda yüzde beşlik kayıp bile araştırılmalıdır.

Davranış değişimi genelde ilk semptomdur

İştah azalması, sürekli saklanma, tımarı bırakma ya da aşırı yalama; çoğu hastalığın ilk görünen yüzüdür. Bir kedinin aniden kucağa gelmeyi bırakması veya alışkın olduğu yerlere zıplamaktan kaçınması eklem ağrısına işaret edebilir. Kum kabının dışına tuvaletini yapmaya başlaması ise inatçılık değil, çoğu zaman idrar yolu ağrısının bildirimidir. Davranışın ne zaman "sorun", ne zaman "kişilik" olduğunu ayırt etmek için kedi davranışlarını anlamaya yönelik rehberimiz ile tuvalet sorunlarını konu alan yazımız işinizi kolaylaştırır.

Bekleyemeyecek acil belirtiler

Bazı tablolarda saatler önemlidir. Şu durumlarda gözlem yapmadan veterinere gidilmelidir: idrar yapmaya çalışıp yapamama (özellikle erkek kedilerde), açık ağızla veya karın kaslarını kullanarak nefes alma, iki günden uzun süren tam iştahsızlık, tekrarlayan kusma ile birlikte halsizlik, kanlı ishal, ani felç veya dengesizlik, nöbet, diş etlerinin beyazlaması.

Yaygın Hastalıklar ve Semptoma Göre Yol Haritası

Aşağıdaki tablo bir teşhis aracı değil, hangi sistemin ilgilenilmesi gerektiğini kestirmenize yardımcı bir yön göstericidir.

Sindirim sistemi sorunları

Ara sıra tüy topu çıkarmak normaldir; ancak düzenli kusma, sulu ishal veya dışkıda mukus varsa mesele mama değişikliğinden fazlasıdır. İç parazitler, gıda intoleransı, iltihabi bağırsak hastalığı ve pankreas problemleri benzer tablolar üretir. Mama geçişlerini bir hafta boyunca kademeli yapmak, insan yiyeceklerini tamamen kesmek ve su tüketimini artırmak sorunların önemli bölümünü sadeleştirir. Porsiyon, protein oranı ve ıslak-kuru dengesi konusunda beslenme rehberimizdeki ilkeler bu noktada doğrudan işe yarar.

İdrar yolu ve böbrek sağlığı

Kediler çölden gelen bir tür oldukları için susuzluğa dayanıklı görünür, fakat bu böbrekleri üzerinde uzun vadeli bir yüktür. Ağırlıklı kuru mama ile beslenen, hareketsiz ve kilolu kedilerde idrar yolu şikâyetleri daha sık görülür. Çeşmeli su kabı, evin farklı noktalarına dağıtılmış birden fazla su kabı, ıslak mama oranını artırmak ve kum kabını temiz tutmak koruyucu etkiye sahiptir. Yedi yaşından sonra yılda bir kez kan ve idrar paneli, böbrek değerlerinde sessiz düşüşü erken yakalamanın en pratik yoludur.

Solunum, ağız